Bursa Setbaşı, Yeşil ve Emirsultan Tarihi Aksı
┅►
#B25-06

Bursa Setbaşı, Yeşil ve Emirsultan Tarihi Aksı

Ulusal Yarışma 1. Ödül

Osman Can Bagatır
Ece Kandemir
Hüsna Nur Pehlivan
Emre Eren Özaşık
Gülfem Keskinkılınç Subaşı (Şehir Plancısı)
Almira Endican (Peyzaj Mimarı)


Görselleştirme:
Halil İbrahim Zeytinci

Tarih
2025
Tür Kentsel Tasarım
Konum Bursa
Parsel Alanı 160000 m2
Toplam İnşaat Alanı 825000 m2
Ödüller 1. Ödül
Durum Concept
İşveren Bursa Yıldırım Belediyesi
Giriş

Bursa Şehri

* Ova- Şehir

                Osmanlı Bursa’sı üzerine düşünmeye başladığımızda, kenti tek bir ifadeyle tanımlamak kolay olmasa da, öne çıkan tanımın ‘’OVA-ŞEHİR” olduğunu düşünmekteyiz. Yarışma alanıyla ilgili kararlarımızı almadan önce “ova”nın ne olduğunu, bu boşluğun “kurucu coğrafyaları” aracılığıyla kentsel mekânları nasıl şekillendirdiğini anlamaya çalışarak başladık.

Kurucu Coğrafyalar

* Tepeler, Dereler, Vadiler / Külliyeler, Köprüler, Hanlar

                Bursa Ovası için; topografyanın kent mekanı tektoniğini doğrudan etkilediği bir durumdan bahsedebiliriz.  Tepelerin külliyelerle, derelerin köprülerle; ova ve vadilerin ise hanlar ve konut dokusuyla şekillendiği, tüm bu kurucu coğrafyaların kendi mekânsal karşılıklarını ürettiği bir şehir tanımı yapmanın yanlış olmayacağını düşünüyoruz. Ortaya çıkan bu mekânsal kurgunun ara boşluklarına ise Uludağ’ın eteklerinden başlayan, adeta sonsuz bir peyzajın sızmasıyla Bursa’nın kendine özgü bir “ova-şehir” kurgusuna sahip olmasına olanak sağladığını düşünüyoruz.

İzler – Özler, Niyet

* ipuçları-arayışlar

                Bursa için düşündüklerimizi bugünün kent kurgusu üzerinden okumak her ne kadar güçleşmiş olsa da, hâlâ ipuçlarını barındırdığını düşünüyoruz. Bu nedenle, kentsel ve mekânsal kararlarımızı almadan önce bu iz-özlerin peşine düştük.

 Kentin bugünün ihtiyaçlarını da karşılayan, sürdürülebilir ve rasyonel mekânsal çözümlerle, ‘ova-şehir’ tanımında nasıl bir yaşantı kurulabileceğini düşünerek başladık.

 Bu bağlamda; Bursa’yı bir ‘Ova-Şehir’ olarak var eden kurucu coğrafyaların — tepeler, dereler, vadiler ve Uludağ’ın sürekliliği — yalnızca geçmişte değil, bugün de mekânı ve yaşamı dönüştürme gücüne sahip olduğunu düşünerek ilk kararlarımızı aldık. Bu niyetle kurucu coğrafyaların, kentin bugünü ve geleceğine yönelik olan mekânsal tahayyüllerin hâlâ en güçlü zeminini oluşturacağını düşünüyoruz…

 

Üst Ölçek Kararlar

* Uludağ-Gökdere Ekolojik Koridoru / Döngüsel Tarihi Süreklilik

                “Ova-şehir” söyleminin, ovayı kuran coğrafi unsurların (tepe–dere–vadi) birlikteliğiyle tutarlı hâle gelmesi ve mevcut kentsel kopuklukların onarılması gerektiğini düşündüğümüz için, bazı üst ölçek kararlarla konuya başladık.

 Uludağ’dan başlayıp Teleferik Alanı’na kadar inen hattın, teleferik alanından başlayarak yarışma alanını da içine alacak şekilde Gökdere’ye bağlanmasını mümkün kılacak kentsel yeşil alan bütünü önerdik. Bu hattı kurgularken, Uygulama İmar Planı’nda lejantlanmış bir dizi park ve yeşil alanın birbirine bağlanması gerektiğini öngördük. Bu doğrultuda Uludağ Teleferik Parkı – Yeni Mahalle Parkı – Karamazak Parkı – Tarihi Namazgâh Parkı – Karınca Deresi Hattı – Tarihi İpek Parkı ve Boyacıkulluğu Köprüsü üzerinden Gökdere’ye bağlanacak bir ‘’Ekolojik Koridor’’ önerdik. Böylelikle Osmanlı Bursa’sını kuran coğrafyanın bugünün kentinde de görünür olmasını amaçladık.

 Bu ekolojik koridora süperpoze bir şekilde işleyecek  ‘Döngüsel Tarih Hattı’ tanımladık. Bu tarihi süreklilik; batıda Ulu Camii’den başlayıp Atatürk Caddesi – Setbaşı Kütüphanesi – 1. Yeşil Caddesi – Yeşil Külliyesi – Beyazıd Medresesi – Hocataşkın Camii – Emir Sultan Külliyesi – Zeyniler Camii – Muallimzade Hamamı – Yıldırım Külliyesi – Gökdere – Cumhuriyet Caddesi aksını izleyerek Hanlar Bölgesi’nde sonlanan döngüsel bir hat olarak kurgulamak istedik.

Görseller

Yeşil İmaretinden Yeşil Türbeye Bakış
Yeşil İmaretinden Yeşil Türbeye Bakış
Yeşil Türbe Üst Meydanından Emirsultana Bakış
Yeşil Türbe Üst Meydanından Emirsultana Bakış

‘Tarihi Rota’dan - Tarihi İzleğe’

Önerdiğimiz yayalaştırma stratejisi ve tarihi odağın tanımlanmasının ardından, bu alanların kentle ve birbirleriyle kuracağı alternatif ilişkileri ele alarak devam ettik. Bu arayışların, bir sonraki adımda alacağımız kamulaştırma kararlarına önemli bir tutarlılık zemini sağlayacağını düşünüyoruz.

Bu bağlamda, Setbaşı’ndan başlayıp Yeşil Külliyesi’ne, oradan Emir Sultan Külliyesi’ne uzanan mevcut “tarihi rota”nın, kentsel ve tarihi bütünlük açısından zayıf kaldığını gözlemledik. Rotayla ilgili temel önerimiz, bu kentsel-tarihi hattın mevcut tarihi alanlarla kurduğu ilişkileri çeşitlendirmek ve çoğaltmak yönünde. Bu nedenle, “tarihi rota” kavramı yerine daha etkileşimli, katmanlı ve yaşayan bir kurguyu ifade eden “tarihi izlek” söylemini önererek devam ediyoruz.

Yeşil Kahvelerine Bakış
Yeşil Kahvelerine Bakış
Yeşil Kütüphane ve Medrese Meydanı
Yeşil Kütüphane ve Medrese Meydanı

‘Tarihi Meydanlar’

Üst ölçek kararlarımızdan sonra ortaya çıkan kentsel boşlukları ve tarihi alanları birbirine bağlamak adına, “Tarihi İzlek” lekesini tanımlayarak ilerlemenin doğru olacağını düşündük. Bu doğrultuda, mevcutta Setbaşı’ndan başlayan tarihi rotanın zemin döşemesiyle bütüncül bir şekilde Yeşil Külliyesi'ne bağlanmasını; buradan Bayezid Medresesi’ne, ardından Hocataşkın Camii ve Emirsultan Mezarlığı yayından Emirsultan Külliyesi’ne devam etmesini; sonrasında da Zeyniler Camii’ne kadar uzanan kesintisiz bir yaya hattı ve meydanlar ağına dönüşmesini amaçladık.

Tarihi Emirsultan Cami Rampası ve Anı Bahçesi
Tarihi Emirsultan Cami Rampası ve Anı Bahçesi
Emirsultan Meydanı
Emirsultan Meydanı

Tarihi Rampa-Anı Bahçesi-Emir Sultan Kültür Meydanı

Emirsultan Camii’ne çıkan tarihi rampayı, döşeme değişikliği önererek bir “anlatı yolu”na dönüştürdük. Bu yolun kenarında yer alan üçgen alanda, yol açılması sırasında yıkılan Cezeri Medresesi ve diğer tarihi yapıların duvar ve izlerini içeren bir “anı bahçesi” tasarladık. Bu bahçede, mevsimsel renk, vurgu ve hafif koku sağlayan Cercis siliquastrum (Erguvan), Cornus mas (Kızılcık) ve Prunus dulcis (Badem) gibi temsil bitkilerine yer verdik.

Emirsultan Külliyesi çevresinde ise mevcut kentsel dönüşüm nedeniyle ölçekten kopmuş boşluğu tanımlamak için ahşap bir saçak tasarlayarak bu alanı daha insani ölçekte bir kültür meydanına dönüştürmeyi amaçladık.

©oliworks2025

Yer

bursa-yesil-turbe.jpg
bsy_c03_1.jpg
bsy_c03_4.jpg
bursa-yesil-camii-ve-yesil-turbe.jpg
emirsultan-sunnet-merasimi.jpg

Plan ve Kesitler

Kentsel Tasarım Planı
Kentsel Tasarım Planı
Oluşum Diyagramı
Oluşum Diyagramı
k3.jpg
k2.jpg
k1.jpg

Odak Alanlar

bsy_c15.jpg
bsy_c13_1.jpg
bsy_c14_1.jpg

Animasyon

 
İlgili yazılar
 
İlgili Projeler